Telefon: 0212 660 90 90

Faaliyet Detay

Dava Açmadan Önce Neleri Bilmem Gerekir?

Dava Açmadan Önce Neleri Bilmem Gerekir?

1. Türkiye’de enerji piyasasından sorumlu bir düzenleme kurumu bulunmakta mıdır? Enerji piyasasını düzenleyen temel mevzuat nedir?

Esas olarak, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (“EPDK”) enerji piyasasının düzenlenmesi ve denetlenmesinden sorumludur. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ise bağlı kuruluşlar ve kamu kurumları ile birlikte, enerji politikalarından sorumludur.
Türk Enerji Hukukunda ilgili enerji piyasasını düzenleyen birçok kanun, yönetmelik, tüzük ve karar bulunmaktdır. Aşağıdaki kanunlar Türkiye enerji sektörünü düzenlemektedir:
Elektrik Piyasası:
Elektrik Piyasası Kanunu
YEK Kanunu (Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun)
Nükleer Güç Santrallerinin Kurulması ve İşletilmesi ile  Enerji  Satışına İlişkin Kanun
Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu
Doğalgaz, Petrol ve LPG Piyasası:
Doğalgaz Piyasası Kanunu
Petrol Piyasası Kanunu
Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu

2. Türkiye’de enerji alanındaki yasal gelişmeler nelerdir? 

Türkiye’nin geleceğe yönelik enerji ile ilgili hedeflerine uygun olarak, enerji alanında çok sayıda yasal yenilikler yapılmıştır. Bu yasal yenilikler ana hatlarıyla şöyledir:
2010 yılında lisanssız elektrik üretimi kanunda belirtilen şartlar altında mümkün hale getirilmiştir.
Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik üreten kişilere teşvikler sunmakta olan YEK mekanizması, 2010 yılında kanunla kabul edilmiştir.
Elektrik Piyasası Kanunu’nda 2013 yılında yapılan değişiklikler sayesinde lisans süreçleri kolaylaştırılmış ve elektrik piyasasının serbestleşme süreci hızlandırılmıştır.
Yeni Doğalgaz Kanunu Tasarısı ile doğalgaz piyasasının serbestleşme süreci hız kazanacaktır.

3. Bir gerçek/tüzelkişi, Türkiye’de enerji sektörüne nasıl girebilir? Yabancılar için bu açıdan bir kısıtlama mevcut mudur?

Türkiye’de enerji piyasasında, ilgili gerçek/tüzel kişinin yatırım yapmayı hedeflediği alt sektör ve mevcut yatırım sermeyesinin meblağına bağlı olarak çok sayıda olanak bulunmaktadır. Yatırımcı, enerji üretimi, toptan satışı, satışı, iletimi ve de doğalgaz depolama alanlarında faaliyet gösterebilir. Örnek olarak, yatırımcının şirket kurulma zorunluluğundan muaf tutulduğu durumlar dahi olabilir. Bu sebeple, doğru alt sektörü, piyasa faaliyetini ve doğru yeri belirlemek önem arz etmektedir. Sektörde yatırım yapmayı hedefleyen kişinin, her şeyden önce resmi kurumlar nezdinde lisans alma ve beyan verme yükümlülüğü olduğunu göz önünde bulundurması gerekmektedir. Netice olarak, yasal ve finansal gereklilikler mevcut olduğu takdirde, tabiiyetine bağlı olmaksızın herkes enerji piyasasında faaliyet gösterebilir.

4. Enerji piyasasında yatırımcılara sağlanan teşvikler nelerdir? 

Uzun dönem planlarına uygun olarak, enerji alanında kanunlarla birçok teşvik getirilmiştir. Piyasa durumu ve öngörülerine göre, her sektör farklı teşvikler öngörmektedir. Başlıca teşvikler aşağıdaki gibidir:
Yenilenebilir enerji üretiminde serbest fiyat garantileri, vergi muafiyeti/indirimi ve arazi tahsisinde kolaylıklar
Sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) yatırımları için öngörülen teşvikler
Doğalgaz piyasasında daha kısa lisans süreçleri ve lisans şartlarının kolaylaştırılması.
Doğalgaz depolama faaliyetinde sabit tesisler için öngörülen teşvikler.

5. Türkiye’de enerji piyasasındaki son gelişmeler nelerdir?

2013 yılında yapılan yasal değişiklikler sayesinde, özellikle yenilenebilir enerji alanında önemli gelişmeler yaşanmıştır. Bu gelişmeler:
Yenilenebilir enerji alanındaki serbest fiyat garantisi 2020 yılına kadar uzatılmıştır.
Yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üretimi tesislerinde kullanılan yerli donanım için uygulanan ek fiyatlar 2020 yılına kadar uzatılmıştır.
Yeni Doğalgaz Piyasası Kanunu Tasarısı üzerinde çalışılmakta olup, bu kanun tasarısında doğalgaz piyasasında yapılacak özelleştirmeler ve BOTAŞ’ın ayrıştırılması öngörülmektedir.
Doğalgaz ve elektrik piyasalarındaki yeni mevzuat sayesinde özel sektörün enerji piyasasındaki payı ve faaliyetleri artmıştır.
30.03.2013 tarihinde yürürlüğe girmiş olan Yeni Elektrik Piyasası Kanunu enerji borsasının kurulmasını öngörmektedir.

6. Türkiye’de elektrik enerjisi üretiminde kullanılan kaynaklar nelerdir? Faaliyete geçen veya inşa halinde olan nükleer santraller mevcut mudur?

Türkiye’de elektrik üretiminde kullanılan kaynaklar rüzgar, su, jeotermal kaynaklar, güneş ve biomass olmak üzere yenilenebilir kaynaklar; kömür, doğalgaz ve fosil yakıtlardır. Nükleer enerji, Türkiye’de elektrik enerjisi üretiminde henüz kullanılmamaktadır. Ancak, özel sektör, ilgili mevzuatta sağlanan teşviklerden yararlanmak suretiyle, nükleer santraller kurabilir ve işletebilir. Şu anda, Akkuyu ve Sinop Nükleer Sanrtal Projeleri güncel olup, Rusya ile birlikte yürütülen Akkuyu Nükleer Santrali Projesi’nin 2023 yılına kadar tamamlanacağı tahmin edilmektedir. Sinop Nükleer Santrali Projesi için ise Japonya ile görüşmeler sürmekte ve santralin inşasına 2017 yılında başlanması öngörülmektedir.

7. Lisanssız elektrik üretimi mümkün müdür, mümkünse sınırları nelerdir?

Elektrik aboneliği olan her gerçek ve tüzelkişi, lisanssız elektrik üretebilir. Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmelik’te yapılan değişiklikle lisanssız elektrik üretiminde sınır 1 MW’a çıkartılmıştır. Aynı yönetmelik uyarınca, başvuru sahipleri belirli koşullar altında, şirket kurma zorunluluğundan muaf tutulabileceklerdir. Bunun yanı sıra, yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üretenler, ilgili mevzuat gereğince sabit fiyat garantilerinden faydalanabileceklerdir.

8. Türkiye’de enerji borsası mevcut mudur?

Türkiye’de halihazırda bir enerji borsası bulunmamaktadır. Bu sebeple enerji alanındaki işlemler gün öncesi piyasaya endeksli olarak yürütülmektedir. Ancak, yeni Elektrik Piyasası Kanunu gereğince bir Enerji Borsası kurulması öngörülmüş olup, ilgili kurumlar bu enerji borsasının kurulması üzerinde çalışmalarını yürütmektedir. Enerji Borsası (EPİAŞ)’ın 2014 yılı içerisinde faaliyete girmesi beklenmekte olup, EPİAŞ, gün öncesi ve gün içi işlemlerin yer aldığı bir piyasa işletmecisi olacaktır.

9. Türkiye’de enerji sektöründeki özelleştirme politikaları nelerdir?

Türkiye’de enerji piyasasının serbestleştirilmesi üzerine çalışmalar 2004 yılından bu yana yürütülmektedir. Bu amaçla, elektrik, doğalgaz ve petrol piyasalarında çıkarılan yeni mevzuatla birlikte, özelleştirmelere hız kazandırılması amaçlanmıştır. Öncelikle üretim, iletim, dağıtım ve perakende satış faaliyetleri farklı kurumlara verilmiştir. Elektrik piyasasındaki özelleştirme işlemleri, TEDAŞ’ın ve bağlı şirketlerin yeniden yapılandırılması ve özelleştirilmesi ile başlamıştır. Ayrıca, çok sayıda küçük ve büyük termik santral ile hidroelektrik santraller özelleştirilmiş olup, birçok santralin özelleştirme süreçleri sürmektedir. Sonuç olarak, elektrik enerjisi üretiminde ve dağıtımında özel sektörün payı yıldan yıla artış göstermektedir. Doğalgaz piyasasında, çok sayıda yerel doğalgaz dağıtım şirketinin özelleştirilmesi tamamlanmıştır. Yürürlükte olan Doğalgaz Piyasası Kanunu, BOTAŞ’ın yeniden yapılandırılması ve piyasa hakimiyetinin azaltılmasına ilişkin hükümler başta olmak üzere diğer hükümleriyle de doğalgaz piyasasının serbestleştirilmesi ve özelleştirilmesinin yolunu açmaktadır. Netice olarak, Türkiye’de enerji sektöründeki özelleştirmeler ile devletin gelirinin artması değil; serbest bir enerji piyasası oluşturulması amaçlanmaktadır.

10. Türkiye enerji sektörü ile ilgili geleceğe ilişkin beklentiler ve tahminler nelerdir?

Enerji sektörü, Türkiye’de en hızlı gelişen ve gelecek vaad eden sektörlerden biridir. Yasal yenilikler ve yatırım fırsatları, TANAP, AKKUYU ve TUZ GÖLÜ Projeleri gibi enerji projeleri gibi, enerji sektöründe yapılan yatırımların sayısını artırmaktadır. Ayrıca, enerji sektörünün özelleştirmeler ve kurumların yeniden yapılandırılması suretiyle serbestleştirilmesi, Türkiye enerji sektörünü yatırımcılar için daha cazip hale getirmektedir. Bilhassa EPİAŞ’ın kurulması Türkiye’de enerji sektöründeki yabancı yatırımların sayısının artmasına katkıda bulunacaktır ve bu sayede Türkiye’de enerji sektörünün büyüme hedeflerine 2023 yılına kadar ulaşılması beklenmektedir